धेरैजसो कर्मचारी मूल्यांकन एउटै साधारण कारणले असफल हुन्छन्: कर्मचारीलाई कहिल्यै स्पष्ट नभएका लक्ष्यहरूको आधारमा न्याय गरिन्छ।
“ग्राहक सेवा सुधार गर्नुहोस्” वा “अझ मेहनत गर्नुहोस्” जस्ता अस्पष्ट लक्ष्यहरू मापन गर्न सकिँदैन, बचाव गर्न सकिँदैन, र सधैं कसैलाई अन्यायपूर्ण लाग्छ। SMART लक्ष्यहरूले यो समस्या समाधान गर्छ — व्यवस्थापक र कर्मचारी दुवैले सफलता वास्तवमा कस्तो देखिन्छ भन्ने कुरामा सहमत हुनुपर्छ भन्ने नियम बनाएर।
नम्बर नभएको लक्ष्य भनेको एउटा मत मात्र हो।
SMART को अर्थ
SMART भनेको लक्ष्यलाई विशिष्ट, मापनयोग्य र प्राप्त गर्न सकिने बनाउने एउटा सूत्र हो:
| अक्षर | अर्थ | HR उदाहरण |
|---|---|---|
| S (Specific) | विशिष्ट | “खुद्रा बिक्री बढाउने” |
| M (Measurable) | मापनयोग्य | ”…गत वर्षभन्दा १५% ले” |
| A (Achievable) | प्राप्त गर्न सकिने | existing टोली र बजेटसँग |
| R (Relevant) | सान्दर्भिक | कम्पनीको रणनीतिसँग जोडिएको |
| T (Time-bound) | समयसीमा सहित | म्याद सहित |
लक्ष्य लेख्ने ५ चरण प्रक्रिया
१. जागिर विवरणबाट सुरु गर्नुहोस्
हरेक लक्ष्य कर्मचारीको जिम्मेवारीसँग जोडिएको हुनुपर्छ। जागिर विवरणमा नभएको कुरा मूल्यांकनमा हुनु हुँदैन।
२. हरेक लक्ष्यमा मापन थप्नुहोस्
सबैभन्दा उपयोगी सूत्र यो हो:
काम + मापन/स्तर + म्याद
उदाहरण:
"सबै ४० कर्मचारीको उपस्थिति सारांश हरेक महिना १००% शुद्धतामा तयार गर्ने,
आर्थिक वर्ष २०८२/८३ का सबै महिनाका लागि।"३. तोकेर होइन, छलफल गरेर लेख्नुहोस्
लक्ष्य कर्मचारीलाई सुनाएर होइन, सँगै बसेर लेख्नुपर्छ। आफूले बनाउन सहयोग गरेको लक्ष्य कर्मचारीले आफ्नो मान्छ; थोपरेको लक्ष्य मान्दैन।
४. नियमित अनुगमन मिति तोक्नुहोस्
वर्षमा एकपटक मात्र हेरिने लक्ष्य आश्चर्य हो। त्रैमासिक आधा घण्टाको समीक्षा बैठकको योजना बनाउनुहोस्, जहाँ प्रगति सँगै मूल्यांकन गरिन्छ र आवश्यक परे लक्ष्य समायोजन गरिन्छ।
५. लेख्नुहोस्, हस्ताक्षर गर्नुहोस्, मिति राख्नुहोस्
मौखिक सम्झौता अफवाह हो। अन्तिम लक्ष्य कार्यसम्पादन फारममा लेखेर दुवै पक्षले हस्ताक्षर गर्नुहोस् र HR फाइलमा राख्नुहोस्।
पूरा उदाहरण
लक्ष्य: “नयाँ डिस्प्ले योजना र कर्मचारी प्रोत्साहन योजना प्रयोग गरेर मासिक खुद्रा बिक्री रु. ८ लाखबाट रु. ९.२ लाख पुर्याउने, ३१ डिसेम्बर २०२६ भित्र।”
- विशिष्ट – खुद्रा बिक्री, डिस्प्ले योजना, प्रोत्साहन योजना
- मापनयोग्य – रु. ८ लाख → रु. ९.२ लाख मासिक
- प्राप्त गर्न सकिने – सहमति भएका स्रोतसाधनसँग १५% वृद्धि
- सान्दर्भिक – कम्पनीको वार्षिक विकास लक्ष्यलाई सहयोग गर्छ
- समयसीमा – ३१ डिसेम्बर २०२६
बच्नुपर्ने सामान्य गल्तीहरू
- ❌ धेरै लक्ष्य (३–५ वटा नै सही संख्या हो)
- ❌ मापन नभएका लक्ष्य (“सक्दो राम्रो गर्नुहोस्”)
- ❌ गत वर्षकै लक्ष्य कपी-पेस्ट गर्ने
- ❌ कर्मचारीको नियन्त्रणभन्दा बाहिरका कुरामा निर्भर लक्ष्य
- ❌ कागजात, हस्ताक्षर र अनुगमन बिनाको लक्ष्य
निःशुल्क टेम्प्लेट
स्रोतहरू खण्डबाट SMART लक्ष्य ट्र्याकर डाउनलोड गरी आजै आफ्नो टोलीमा लागू गर्नुहोस्।